محمد حسن خان اعتماد السلطنه
2186
مرآة البلدان ( فارسى )
مغربى اصطهبانات است . معادن نمك الوان و مرقشيشا و غيره آن بلوكات ازين كوه است . شكار اين بلوك دراج و كبك و تيهو و آهو و خوك مىباشد و شكارهاى كوهى فادزهر دارند . اصل قصبهء دارابجرد يك هزار و پانصد خانوار است . جرزوان : ياقوت گويد جرزوان را خراسانيها كرزوان تلفظ مىكنند و آن عبارت است از شهر جرجان واقع در جبالآباد و پرجمعيت و سكنهء آن متمول . اين شهر در ميان دو تپه است و به مكهء معظمه شباهت دارد . چرزه : قريهاى است از قراى طارم قديم النسق واقع در ميان كوه . مالك قريهء سادات و ساكن در همين قريه مىباشند . راه صعب و گردنهء ناهموارى دارد . بيست و پنج خانوار سكنهء قريه است و به زبان فرس قديم تكلم مىنمايند . زراعتشان از آب رودخانه مشروب مىشود . هوايش معتدل و باصفاست . جرقوه : صاحب معجم البلدان گويد اصل جرقوه چاركوه است و به اعتقاد من قصبهاى است نزديك به اصفهان . نگارنده گويد ظن غالب اين است كه جرقوه ، جرقوئيه و آن معرب گرگويه و بلوكى است از بلوكات اصفهان واقع در سمت مشرق شهر اصفهان به فاصلهء ده فرسخ يعنى از شهر تا ابتداى اين بلوك ده فرسخ مىباشد . نيز در جنوب زايندهرود است و در بعضى مواضع چهار فرسخ و زيادتر دور از رود است . طول اين بلوك تقريبا چهارده فرسخ كه آخر خاك آن بيست و چهار فرسخ از شهر اصفهان مسافت دارد و منقسم است به دو قسمت : جرقويهء سفلى و عليا . قصبهء آن موسوم به پيكان مىباشد و در جرقويهء سفلى واقع است و الحال آبادى نيكآباد زياده از پيكان است . اراضى اين بلوك كوهى است و دشت هموار كه زراعت مىشود . و اين دشت هم ريگى است و هم خاكى و قدرى شورهزار كه كوير مىنامند نيز دارد . آب آن بعضى چشمه و برخى قنات و آب رود هيچ ندارد . هواى آن متوسط مىباشد حاصل طبيعى آن يكى گندم است كه از اكثر گندمهاى اصفهان بهتر است و كمال تعريف را دارد . ديگر پنبه است كه در همهجا مشهور مىباشد و از